การยกเลิกคว่ำบาตรอิหร่านส่งผลต่อตลาดโลกอย่างไรบ้าง ?

บีบีซีไทย - BBC Thai

การยกเลิกคว่ำบาตรอิหร่านส่งผลต่อตลาดโลกอย่างไรบ้าง ?

ประชาคมโลกเริ่มยกเลิกการคว่ำบาตรต่ออิหร่านแล้ว อามีร์ ไปวาร์ ผู้สื่อข่าวสายเศรษฐกิจของบีบีซี บอกว่า ความเคลื่อนไหวดังกล่าวจะส่งผลต่อตลาดโลกในหลายภาคส่วน ไม่ว่าจะเป็นภาคการธนาคาร และตลาดน้ำมันโลก

สหภาพยุโรป (อียู) ยกเลิกการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจทั้งหมดที่สืบเนื่องมาจากกิจกรรมด้านนิวเคลียร์ของอิหร่านแล้ว ไม่ว่าจะเป็นการยกเลิกคำสั่งห้ามซื้อน้ำมันดิบจากอิหร่าน รวมทั้งข้อจำกัดด้านการค้า การขนส่งสินค้าทางเรือ และประกันภัย

นายไมเคิล ทอคกุส ผู้บริหารสภาหอการค้าเยอรมนี-อิหร่าน ระบุว่า การที่อียูยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรต่ออิหร่านจะก่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ อย่างไรก็ตาม การยกเลิกครั้งนี้จะไม่มีผลบังคับใช้ต่อการคว่ำบาตรผู้มีรายชื่อในบัญชีก่อการร้าย

ด้านสหรัฐฯ ได้ยกเลิกการคว่ำบาตรเพื่อกดดันเศรษฐกิจของอิหร่าน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภาคการธนาคาร แต่ยังคงคว่ำบาตรผู้ที่ถูกกล่าวหาว่าสนับสนุนกลุ่มก่อการร้าย เช่น กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิหร่าน หรือผู้ที่ถูกกล่าวหาว่ามีส่วนเกี่ยวข้อง ขณะที่มติของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ ในการยกเลิกการคว่ำบาตรต่ออิหร่านนั้น แม้จะส่งผลทางเศรษฐกิจเพียงเล็กน้อย แต่ก็จะถูกยึดถือเป็นแนวทางปฏิบัติอันชอบธรรมสำหรับประเทศต่าง ๆ ใช้ในการยกเลิกการคว่ำบาตรต่ออิหร่านต่อไป

ผู้สื่อข่าวบีบีซีบอกว่า การยกเลิกคว่ำบาตรอิหร่านจะทำให้อิหร่านสามารถส่งออกน้ำมันดิบสู่ตลาดโลกได้อย่างเต็มที่โดยไม่มีข้อจำกัด รัฐบาลอิหร่านระบุว่า ยอดส่งออกน้ำมันดิบจะเพิ่มเป็นวันละ 2.5 ล้านบาร์เรลภายในปีหน้า ซึ่งนั่นจะทำให้ราคาน้ำมันในตลาดโลกปรับตัวลดลงอีก เพราะอิหร่านน่าจะขายน้ำมันในราคาถูกกว่าปกติเพื่อดึงดูดลูกค้า และการที่อิหร่านกลับเข้าสู่ตลาดน้ำมันอย่างเต็มตัวก็อาจจุดชนวนสงครามราคาน้ำมันกับซาอุดีอาระเบีย คู่แข่งรายสำคัญซึ่งพยายามรักษาส่วนแบ่งการตลาดด้วยการขายน้ำมันต่ำกว่าราคาท้องตลาด

ในส่วนของภาคการธนาคารนั้น ผู้สื่อข่าวบีบีซีชี้ว่า แม้จะมีการยกเลิกการคว่ำบาตรในภาคการธนาคารของอิหร่าน แต่ยังไม่มีความชัดเจนว่า จะมีธนาคารกี่แห่งยอมกลับไปทำธุรกิจกับอิหร่านอีกครั้ง เพราะธนาคารรายใหญ่ในเยอรมนีต้องการรอดูสถานการณ์ภายหลังการยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรอิหร่านต่อไปอีกระยะ โดยผู้นำภาคธุรกิจของทั้งเยอรมนีและสหราชอาณาจักรต่างเรียกร้องให้กระทรวงการคลังของสหรัฐฯเปิด “ไฟเขียว” เพื่อให้สถาบันการเงินต่าง ๆ มีความมั่นใจในการทำธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับอิหร่านตามคำร้องขอของลูกค้าในยุโรป เพราะไม่ต้องการฝ่าฝืนระเบียบเกี่ยวกับการคว่ำบาตรอิหร่านของสหรัฐฯ

นอกจากนี้ การยกเลิกการคว่ำบาตรของสหรัฐฯ เป็นการยกเลิกที่มีผลบังคับใช้เฉพาะบุคคลหรือบริษัทต่างชาติ แต่ยังคงห้ามบริษัทหรือผู้มีสัญชาติอเมริกันทำธุรกิจกับอิหร่าน ซึ่งนั่นทำให้เกิดคำถามว่าการยกเลิกนี้มีผลอย่างไรต่อบริษัทลูกของบริษัทสัญชาติอเมริกันที่จดทะเบียนในต่างประเทศ ด้วยเหตุนี้หลายบริษัทจึงรอให้กระทรวงการคลังสหรัฐฯ ออกแนวทางปฏิบัติสำหรับเรื่องนี้ก่อนจะตัดสินใจทำธุรกิจกับอิหร่าน

ส่วนปัญหาที่นักลงทุนชาวอิหร่านจะต้องเผชิญเมื่อทำธุรกิจกับต่างชาติภายหลังการยกเลิกการคว่ำบาตรครั้งนี้ก็คือ การทุจริต ซึ่งนายอาห์หมัด ตาวาโกลี สมาชิกรัฐสภาชื่อดังของอิหร่านบอกว่า การทุจริตเป็นสิ่งที่พบเห็นได้ทั่วไปในประเทศ และการเดินเรื่องขอใบอนุญาตส่งออกสินค้าก็อาจกลายเป็นเรื่องน่าปวดหัวได้ หากไม่มีการเสียค่าน้ำร้อนน้ำชาให้แก่เจ้าหน้าที่ #Iran #IranSanction #IranOil

ภาพประกอบ (แฟ้มภาพ) ภาพแรก กรุงเตหะรานทางฝั่งตะวันตก, ภาพ 2 ชายอิหร่านกำลังเติมน้ำมันในกรุงเตหะราน, ภาพ 3 เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยกำลังมองไปที่ท่าขนส่งน้ำมันที่ท่าเรือในเมืองชาบาฮาห์ ทางตะวันออกของช่องแคบฮอร์มุซ, ภาพ 4 โรงงานบรรจุก๊าซธรรมชาติในเมืองอซาลูเยห์ เมืองสำคัญด้านอุตสาหกรรมน้ำมันและก๊าซธรรมชาติของอิหร่าน