ปฏิกิริยาระลอกคลื่นทำให้นักเรียนในอังกฤษเป็นลมหมู่จริงหรือ ?
เหตุการณ์ที่เด็กนักเรียนโรงเรียนเอาท์วู้ด อะคาเดมี ในเมืองริปอน มณฑลนอร์ธยอร์กเชียร์ มีอาการป่วยและเป็นลมพร้อมกันถึง 40 คนระหว่างร่วมยืนสงบนิ่งในงานวันรำลึกทหารผ่านศึก เป็นประเด็นที่ถูกพูดถึงอย่างกว้างขวาง จัสติน พาร์กินสัน ผู้สื่อข่าวบีบีซี บอกว่าผู้เชี่ยวชาญหลายคนอธิบายเหตุการณ์นี้ว่าเป็นปฏิกิริยาระลอกคลื่น หรือ “ripple effect” ซึ่งส่งผลกระทบในลักษณะคล้ายระลอกคลื่น ขณะที่บางคนชี้ว่าเป็นอุปาทานหมู่
ข้อมูลจากบริการสาธารณสุขแห่งชาติระบุว่าอาการเป็นลมหมดสติเกิดจากภาวะที่โลหิตไปเลี้ยงสมองลดลงชั่วขณะ ซึ่งมีสาเหตุมาจากปัจจัยหลายประการด้วยกัน เช่น การที่ระบบประสาททำงานผิดปกติ จาก “สิ่งกระตุ้นภายนอก” เช่น การได้เห็นภาพที่น่ากลัว หรือสภาพอากาศร้อน นอกจากนี้ยังอาจเกิดจากภาวะความดันโลหิตต่ำ, การที่ร่างกายขาดน้ำ, ปัญหาเกี่ยวกับหัวใจ, การยืนเป็นเวลานาน ๆ หรือความเครียดทางอารมณ์
จากการตรวจสอบไม่พบว่าสถานที่เกิดเหตุมีสารเคมี หรือก๊าซต่าง ๆ ที่อาจทำให้เป็นลมหมดสติได้ เจ้าหน้าที่ดับเพลิงนายหนึ่งบอกว่า ห้องที่จัดงานมีอากาศร้อนอบอ้าว ดังนั้นเมื่อมีเด็กนักเรียน 2-3 คนเป็นลมก็อาจก่อให้เกิดปฏิกิริยาระลอกคลื่นที่ทำให้เด็กคนอื่น ๆ พลอยมีอาการไปด้วย นักเรียนคนหนึ่งบอกว่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นมีลักษณะคล้ายปฏิกิริยาโดมิโน
นพ. มาร์ค แฮมิลตัน จากแมนเชสเตอร์ อธิบายว่า ปัจจัยหนึ่งที่อาจทำให้เกิดเหตุการณ์นี้อาจเป็นความรู้สึกของจิตใต้สำนึกที่ต้องการเป็น “ส่วนหนึ่งของกลุ่ม” เด็กอาจมีความรู้สึกอายที่ไม่กลมกลืนไปกับเพื่อนในกลุ่ม แม้ว่าสิ่งที่ทำจะเป็นเรื่องที่ไม่เหมาะสมก็ตาม ซึ่งพฤติกรรมเช่นนี้คล้ายกับหลักการที่ใช้ในการสะกดจิตหมู่
ผู้สื่อข่าวบอกว่า เคยมีเหตุการณ์คล้ายกันนี้หลายครั้ง โดยเมื่อปี 2508 มีรายงานเด็กหญิง 85 คนในเมืองแบล็กเบิร์น มณฑลแลงคาเชียร์ มีอาการเป็นลมหมดสติ และวิงเวียนศีรษะจนต้องถูกนำส่งโรงพยาบาล แต่จากการตรวจสอบกลับไม่พบความผิดปกติใด ๆ ขณะเดียวกันมีผู้ตั้งข้อสันนิษฐานว่าอาจเป็นอุปาทานหมู่ที่มีความเชื่อมโยงจากการที่โรคโปลิโอเพิ่งจะแพร่ระบาดเข้าไปในเมือง
เมื่อช่วงต้นปีนี้ ยังมีข่าวสาวโรงงานสิ่งทอเกือบ 200 คน ที่โรงงาน 2 แห่งในกัมพูชาถูกนำตัวส่งโรงพยาบาลเพราะเป็นลมหมดสติในเวลาเดียวกัน หลายฝ่ายตั้งข้อสันนิษฐานว่าอาจเกิดจากสภาพการทำงานที่เลวร้าย แต่รัฐบาลได้ปฏิเสธข้อกล่าวหาดังกล่าว นอกจากนี้ยังมีข่าวเด็กนักเรียน 30 คนในสหรัฐฯ มีอาการปวดท้องและเป็นลมระหว่างการซ้อมละครโรงเรียน ซึ่งเหตุการณ์นี้ถูกมองว่าเป็นอุปาทานหมู่
แซนดี มานน์ ผู้เชี่ยวชาญด้านจิตวิทยาจากมหาวิทยาลัยเซ็นทรัลแลงคาเชียร์มีเห็นว่า เหตุการณ์ที่โรงเรียนในสหรัฐฯ น่าจะเป็นกรณีเดียวกับที่โรงเรียนในเมืองริปอน เพราะงานวันรำลึกทหารผ่านศึกมีบรรยากาศที่สะเทือนอารมณ์และความรู้สึกสูง และเมื่อเด็กคนแรกเป็นลมก็อาจทำให้ความวิตกกังวลของคนในกลุ่มเพิ่มสูงขึ้นจนทำให้เด็กคนอื่น ๆ พลอยมีอาการเดียวกันไปด้วยในลักษณะของปฏิกิริยาระลอกคลื่น ขณะที่เด็กบางคนอาจมีอาการตอบสนองทางกายต่อความเครียดด้วยการอาเจียน มานน์ ชี้ว่า อารมณ์ความรู้สึกเป็นสิ่งที่แพร่สู่กันได้ง่ายดายมาก
ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า คนราว 4 ใน 10 เคยเป็นลมหมดสติ และอาการนี้มักเกิดขึ้นครั้งแรกในช่วงวัยรุ่น อีกทั้งยังมีแนวโน้มเกิดขึ้นในเด็กหญิงมากกว่าเด็กชาย แต่ พญ. ฟาร์ราห์ เชคห์ บอกว่าอาการเป็นลมหมดสติมีสาเหตุที่สามารถอธิบายได้ในทางการแพทย์ แต่จำนวนนักเรียนที่เป็นลมพร้อมกันหลาย ๆ คนที่โรงเรียนในเมืองริปอนนั้นเป็นเรื่องที่เธอไม่เคยพบเห็นมาก่อน ทั้งยังเกิดก่อนช่วงพักเที่ยงจึงเป็นไปไม่ได้ว่าเด็กจะมีอาการอาหารเป็นพิษพร้อมกัน
ภาพประกอบ บรรยากาศหน้าโรงเรียนเอาท์วู้ด อะคาเดมี เมื่อวันที่ 11 พ.ย. หลังจากเด็กนักเรียนป่วยและเป็นลม
แสดงความคิดเห็น
หมายเหตุ: มีเพียงสมาชิกของบล็อกนี้เท่านั้นที่สามารถแสดงความคิดเห็น