ระบบการศึกษาไทยล้มเหลว รากฐานคือระบบคิดอุดมการณ์สังคมที่ล้าหลังอนุรักษ์นิยมแบบสุดโต่ง อุลตร้ารอยัลลิสต์
ผมว่ารากฐานความล้มเหลวของระบบการศึกษาของเราคือ อุดมการณ์ทางการเมืองแบบ "รอยัลลิสต์สุดขั้ว" ครับเพราะรากฐานอุดมการณ์นี้คือระบบเจ้าขุนมูลนาย ขุนนาง ไพร่ ที่มันมีเรื่องที่จะต้องยัดใส่สมองคนให้เชื่ออย่างเดียวโดยไม่ต้องตั้งคำถาม เพราะหากสงสัยเมื่อใด อุดการณ์นี้จะสั่นคลอนทันที
การสอนให้บูชาครู ไหว้ครูราวกับครูเป็นพระเจ้าที่ละเมิดไม่ได้ ทำให้การเถียงครู กลายเป็น การไม่เคารพ การดูหมิ่น กลายเป็นคนไม่ดีไป กลายเป็นคนว่านอนสอนยาก ไปโน้น
เมื่อระบบความเชื่อเป็นแบบนี้ ครูส่วนใหญ่ก็เป็นเผด็จการ สอนให้จำอย่างครูแบบเดียว ไม่ให้มีความคิดริเริ่มใดๆ
อัจฉริยะนั้น ต่างจากคนธรรมดาตรงที่เขาจะไม่พอใจกับวิธีการแก้ปัญหาแบบเดิม เขาจะมองปัญหาในมุมใหม่เสมอ แม้ปัญหาธรรมดา หรือเรื่องธรรมดาที่คนทั่วไปคิดว่ามีคำตอบแล้ว แต่อัจฉริยะเขาจะไม่สนใจคำตอบเดิม ๆ แต่จะมองมุมใหม่ๆ มาแก้ปัญหานั้นๆ
ระบบการสอนไทย ที่ระบบความเชื่อเป็นแบบอุลตร้ารอยัลลิสต์ ยิ่งสอนไม่ให้คนคิด แต่สอนให้ท่องจำ บูชาคำตอบที่ผู้มีอำนาจตอบเอาไว้แล้ว (เช่นเรื่องเศรษฐกิจ) ห้ามตั้งคำถามสงสัย
ระบบการสอน เป็นเช่นนี้ สังคมไทยจะสร้างอัจฉริยะขึ้นมาได้จากไหนครับ สร้างได้แต่นกแก้วนกขุนทองเต็มบ้านเต็มเมืองไปหมด
ในทางกายภาพ ผมเคยอ่านเจอในหนังสือเล่มหนึ่ง ที่บอกว่าสังคมหนึ่งจะมีคนที่มีไอคิว แบบสุดโต่ง 0.005% ดังนั้นคนที่มีไอคิวสูงกว่า 140 ที่เราเรียกว่าอัจฉริยะในประเทศไทยจะมีไม่ต่ำกว่า 300,000 คน (พวกที่มีไอคิวต่ำกว่า 80 ก็จะมีประมาณนี้เช่นกัน) แต่เมื่อระบบคิด Software ของสังคมไทยไม่เปิดโอกาสให้คนมีความคิดริเริ่ม มองปัญหาหลากหลาย ตั้งคำถามต่างๆ อัจฉริยะเหล่านี้ก็ถูกกลืนหายไปในระบบในที่สุด ก็ไม่ต่างจากคอมพิวเตอร์ CPU ความเร็วสูง แต่ใส่ระบบปฏิบัติการแบบ DOS 1.0 เอาไว้ มันก็กลายเป็นคอมพิเตอร์กระจอกไปทั้งสังคม รันได้แต่ เวิร์ดจุฬาฯ เวิร์ดราชวิถี สมัยปี 2530 โน่น
ก็เหมือนทหาร เด็กจบ ม.ปลาย สอบเข้าเรียนโรงเรียนนายร้อย จปร. เป็นเด็กเก่งนะครับ แต่ระบบทหารสอนให้เด็กเก่ง กลายเป็นระบบคิดล้าหลังหมดสิ้น ภายในเวลาไม่กี่ปี ถูกจับ Format ใส่ DOS 1.0 หมดสิ้น
การปฏิรูปการศึกษาอย่างเดียวที่มีคนพยายามทำมายาวนาน จึงไม่มีประโยชน์ ไม่เกิดมรรคผลใดๆ ขึ้นมาเลย เพราะระบบคิดสังคมไทยยังล้าหลังอยู่ ดังนั้นสิ่งที่ต้องปฏิรูปก่อนคือ ระบบคิดทางการเมืองการปกครอง ที่ครอบงำสังคมมายาวนาน นั่นคือรากฐานของปัญหาทั้งปวง