นักวิชาการร่วมวงเสวนาที่สมาคมผู้สื่อข่าวต่างประเทศระบุประเทศไทยมีเสรีภาพทางวิชาการจำกัด

บีบีซีไทย - BBC Thai

นักวิชาการร่วมวงเสวนาที่สมาคมผู้สื่อข่าวต่างประเทศระบุประเทศไทยมีเสรีภาพทางวิชาการจำกัด

นักวิชาการจาก 3 สถาบัน ร่วมวงเสวนาที่สมาคมผู้สื่อข่าวต่างประเทศชี้เสรีภาพทางวิชาการไทยมีจำกัดทั้งโดยบรรยากาศทางสังคม กฎหมาย และสัญญาจ้างงาน ขณะที่ก่อนการจัดการ พ.อ. บุรินทร์ ทองประไพ นายทหารพระธรรมนูญ ได้ขอเจรจากับกรรมการของสมาคมผู้สื่อข่าวต่างประเทศแห่งประเทศไทย หรือ FCCT ก่อนอนุญาตให้จัดงานได้ โดยการเจรจาใช้เวลานานกว่าชั่วโมงครึ่ง

นายฐิติพล ภักดีวานิช รองคณบดีฝ่ายบริหาร มหาวิทยาลัยอุบลราชธานีระบุถึงข้อจำกัดทางวิชาการที่มีอยู่ขณะนี้ว่ามีความท้าทายสำหรับนักวิชาการด้านรัฐศาสตร์ เพราะเป็นผู้สอนเรื่องการเมืองการปกครองโดยตรง แต่ขณะนี้อยู่ในบรรยากาศที่ถูกตั้งคำถามว่าทำไมต้องพูดเรื่องดังกล่าว

“ผมเป็นนักรัฐศาสตร์และไม่คิดเลยว่าจะต้องมาตอบคำถามเหล่านี้ ว่าทำไมต้องสอนเรื่องเหล่านี้ นี่เป็นส่วนหนี่งของงานของผม” นักวิชาการจากมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีกล่าว โดยระบุว่าความท้าทายอีกประการก็คือทัศนคติของคนในสังคมเองก็ไม่สนับสนุนเสรีภาพทางวิชาการเช่นกัน โดยเขาได้รับประสบการณ์หลายครั้งจากการจัดการเสวนาทางวิชาการที่มักถูกประชาชนตั้งคำถาม บางครั้งผ่านการโพสต์ข้อความออนไลน์ว่าทำไมต้องพูดเรื่องการเมือง หรือเรื่องที่มีความอ่อนไหว เช่นประเด็นความเท่าเทียมทางเพศ หรือการปฏิรูปการเมือง

นายเอกชัย ไชยนุวัติ รองอธิการบดี คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม ได้กล่าวขอบคุณ พ.อ.บุรินทร์ ทองประไพ ที่อนุญาตให้เขามาเข้าร่วม และให้สมาคมฯ จัดงานเสวนาครั้งนี้ได้ ขณะที่ยอมรับว่าตัวเขาเองนั้นคิดว่าการมาร่วมเวทีนี้ก็ต้องเซนเซอร์ตัวเองเพราะบางประเด็นแตะต้องแล้วก็อาจจะเสียโอกาสในการทำงานได้

“ในฐานะที่เป็นนักวิชาการ จำเป็นต้องรู้ด้วยว่าอะไรพูดได้อะไรพูดไม่ได้”

น.ส. ปองขวัญ สวัสดิภักดิ์ นักวิชาการจากคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์กล่าวว่าตามรัฐธรรมนูญฉบับที่ใช้อยู่ระบุเสรีภาพทางวิชาการมีอยู่เท่าที่ไม่ขัดกับศีลธรรม ซึ่งก็ขึ้นกับคนที่มีอำนาจในการตีความว่าอะไรคือศีลธรรมอันดี ดังนั้นเธอจึงไม่เชื่อว่าจะมีเสรีภาพ

ปองขวัญเห็นว่าสิ่งที่ทำให้นักวิชาการต้องระมัดระวังในการใช้เสรีภาพทางวิชาการอีกประการคือ นักวิชาการปัจจุบันนี้อยู่ภายใต้สัญญาจ้าง ซึ่งแน่นอนว่าอำนาจระหว่างผู้ว่าจ้างกับผู้ถูกจ้างมีอำนาจ ซึ่งถ้าหากว่ามีการทำสิ่งที่ฝ่าฝืนความรู้สึกทางศีลธรรมของใครที่มีอำนาจเหนือก็จะตกอยู่ในภาวะเสี่ยง ในแง่นี้จึงดูเหมือนว่าไม่มีกลไกใดๆ ที่ปกป้องเสรีภาพทางวิชาการ

#AcademicFreedom