ความสัมพันธ์แบบไม่เต็มใจ แต่จำต้องหารือกันใกล้ชิดระหว่างผู้นำรัสเซียกับเยอรมนี
ในวันจันทร์นี้ (24 ส.ค.) นางอังเกลา แมร์เคิล นายกรัฐมนตรีเยอรมนี จะเป็นเจ้าภาพการประชุมสุดยอดเรื่องข้อพิพาทยูเครน ที่กรุงเบอร์ลิน คาดว่าประธานาธิบดีฟรองซัวส์ ออลองด์ ผู้นำฝรั่งเศส และประธานาธิบดีเปโตร โปโรเชนโก ผู้นำยูเครนจะเข้าร่วมการประชุมด้วย แต่งานนี้จะไม่มีประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ผู้นำรัสเซีย
เดเมียน แมคกินเนส ผู้สื่อข่าวบีบีซีรายงานว่า นายปูตินกับนางแมร์เคิลเป็นผู้นำที่มีความเหมือนและต่างกันอยู่หลายเรื่อง ทั้งสองเป็นผู้นำชาติมหาอำนาจของโลก ที่เติบโตมาในยุคที่ประเทศของตนปกครองด้วยระบอบคอมมิวนิสต์ แต่พอเปลี่ยนการปกครอง ทั้งสองก็เปลี่ยนอาชีพใหม่และกลายมาเป็นนักการเมือง
แต่ความต่างกันนั้นมีมากกว่าความเหมือน โดยนายปูตินได้ชื่อว่าเป็นผู้นำที่ชอบแสดงว่าเป็นชายแข็งแกร่ง ทำกิจกรรมผจญภัย ท้าทาย เช่น ลงเรือดำน้ำ ขี่ม้าเปลือยอกกลางป่า ซึ่งเรียกคะแนนนิยมจากคนรัสเซียได้มาก เนื่องจากตามธรรมเนียมแล้ว คนรัสเซียส่วนใหญ่นิยมผู้นำที่เข้มแข็ง ขณะที่นางแมร์เคิล นิยมพักร้อนท่องเที่ยวตามภูเขา ใส่เสื้อแจ็คเกตตัวหนาใหญ่ ไม่แสดงออกโจ่งแจ้งถึงความเป็นผู้นำประเทศที่ยิ่งใหญ่ และมักจะดึงเอาผู้นำฝรั่งเศสเข้าร่วมวงด้วย เวลามีการประชุมสุดยอดวิกฤตสำคัญ ๆ ทั้งนี้เพื่อว่าเยอรมนีจะได้ไม่ถูกวิจารณ์ว่าวางอำนาจ โดยเยอรมนีนั้น ในอดีตถูกกล่าวหาเสมอมาว่า ยังแสดงบทบาทถึงความเป็นมหาอำนาจด้านทหารไม่เด่นชัด มีแต่ช่วงวิกฤตหนี้สินกรีซเท่านั้น ที่มีการพูดถึงความแข็งกร้าวของเยอรมนี
นางแมร์เคิลได้ชื่อว่าเป็นผู้นำที่ค่อนข้างระมัดระวังเวลากล่าวสุนทรพจน์ เนื้อหาที่กล่าวออกมาครอบคลุมทางออกทุกทางที่เป็นไปได้ แทบไม่ค่อยกล่าวแบบฟันธง เว้นแต่ว่ารู้ชัดเจนถึงความเห็นกระแสหลักแล้ว และชื่อของนางแมร์เคิลเองก็ถูกนำไปใช้ในภาษาเยอรมันในรูปคำกริยาที่หมายความว่า “ยังไม่ตัดสินใจ” หากนางเป็นนักการเมืองอังกฤษหรืออเมริกัน ก็จะถูกกล่าวหาว่าเป็นผู้นำที่ไม่เด็ดขาด จืดชืด ไร้เสน่ห์และดูไม่มีบารมี แต่ผู้สื่อข่าวบอกว่า คนเยอรมันไม่ชอบผู้นำที่ทำตัวมีสีสัน เพราะดูไม่จริงใจ ภาพแบบนางแมร์เคิลนี่แหละที่คนเยอรมันเห็นว่าคือผู้นำตัวจริงเสียงจริง และการที่นางแมร์เคิลมักจะส่งสารแบบขัดกันเองออกมาเป็นประจำ เข้าได้ดีกับวัฒนธรรมทางการเมืองของเยอรมนีที่ใช้ความรอมชอมประนีประนอมสูง
ผู้สื่อข่าวชี้ว่า อดีตเจ้าหน้าที่หน่วยสืบราชการลับเคจีบีวัยกลางคนกับลูกสาวของนักบวชในศาสนาคริสต์สองคนนี้ เป็นคู่ที่อาจจะไปด้วยกันไม่ค่อยได้เท่าไร และคงยากที่จะรู้ได้ว่าผู้นำทั้งสองคุยกันเรื่องอะไรบ้าง แม้ว่านายปูตินจะไม่เข้าร่วมการประชุมสุดยอดที่กรุงเบอร์ลินในวันจันทร์นี้ แต่นับตั้งแต่วิกฤตยูเครนปะทุขึ้นมา นางแมร์เคิลคุยทางโทรศัพท์กับนายปูตินแล้วหลายรอบ มากกว่าที่ผู้นำตะวันตกคนอื่นได้คุย นางแมร์เคิลพูดภาษารัสเซียได้ เพราะโตมาในเยอรมนีตะวันออกในยุคที่เป็นคอมมิวนิสต์ ส่วนนายปูตินก็พูดภาษาเยอรมันได้ เพราะเคยทำงานในหน่วยสืบราชการลับเคจีบีและประจำการอยู่ในเมืองเดรสเดนช่วงทศวรรษ 1980
ที่ผ่านมา ว่ากันว่าผู้นำทั้งสองต่างเคารพและให้เกียรติกันและกัน แม้ว่าโดยส่วนตัวแล้วอาจไม่ถูกชะตากันนักก็ตาม แต่การที่นางแมร์เคิลยืนกรานกรณีการคว่ำบาตรรัสเซีย ขณะที่นายปูตินยืนกรานปฏิเสธว่ารัสเซียไม่ได้เข้าไปเกี่ยวข้องในยูเครน อาจทำให้ตอนนี้ทั้งสองมีความรู้สึกขุ่นใจกันมากกว่าเคารพกัน
นางแมร์เคิลมีประสบการณ์ตรงตอนที่เกิดเหตุการณ์พังกำแพงเบอร์ลิน โดยในตอนนั้นนางแมร์เคิลทำงานเป็นนักวิทยาศาสตร์อยู่ในกรุงเบอร์ลินตะวันออก แต่ในคืนที่กำแพงถูกถล่มลง นางกลับเลือกที่จะไปซาวน่าและดื่มเบียร์กับเพื่อน แทนที่จะรีบออกไปดูและข้ามไปยังกรุงเบอร์ลินตะวันตก น่าจะแสดงให้เห็นได้ถึงบุคลิกภาพการเป็นคนระมัดระวังของนางได้เป็นอย่างดี แม้ว่าสายเหยี่ยวในแวดวงการเมืองสหรัฐฯ และอังกฤษเชื่อว่า การพังทลายของกำแพงเบอร์ลินเป็นผลมาจากท่าทีที่แข็งกร้าวของประธานาธิบดีโรนัลด์ เรแกนต่อรัฐบาลสหภาพโซเวียต แต่นางแมร์เคิลเองกลับเชื่อว่า เป็นผลมาจากนโยบายของเยอรมนีตะวันตกที่อาศัยความอดทนในการเจรจาเป็นเวลาหลายปีกับบรรดาผู้นำคอมมิวนิสต์ในเยอรมนีตะวันออกต่างหาก ที่นำไปสู่การรวมชาติเยอรมนี
ผู้สื่อข่าวบอกว่าการแสดงท่าทีแข็งกร้าว กระหายสงครามของนักการเมืองเป็นเรื่องที่คนในเยอรมนีไม่ชอบ คนส่วนใหญ่เห็นว่าการส่งทหารและอาวุธไปยังยูเครนจะยิ่งทำให้สถานการณ์แย่ลงไปอีก และยิ่งไปกว่านั้นคนเยอรมันจำได้ดีว่าเกิดอะไรขึ้นในครั้งสุดท้ายที่รัสเซียกับชาติตะวันตกปะทะกันในช่วงสงครามเย็น เยอรมนีต้องถูกแบ่งแยก คนเยอรมันเห็นว่าเยอรมนีจะได้รับผลกระทบหนักกว่าเพื่อน ไม่ใช่สหรัฐฯ ที่อยู่อีกฝั่งของมหาสมุทรแอตแลนติกหากกรณียูเครนเกิดปะทุเป็นสงครามระหว่างรัสเซียกับตะวันตกอีกรอบ ดังนั้นนางแมร์เคิลจึงเชื่อว่า ข้อพิพาทยูเครน ทางออกคือการเจรจา ไม่ใช่การสู้รบ
ภาพประกอบ - แฟ้มภาพ
