คนเก็บขยะวรรณะต่ำพ้อ มีปริญญาสี่ใบไม่ช่วยให้ชีวิตดีขึ้น
นายสุนิล ยาดาฟ ชาวนครมุมไบ วัย 36 ปี สำเร็จการศึกษาระดับอุดมศึกษา โดยได้รับปริญญาบัตรจากการเรียนทางสังคมศาสตร์ถึงสี่สาขาวิชาด้วยกัน โดยหนึ่งในนั้นเป็นปริญญาจากสถาบันที่มีชื่อเสียง เช่นสถาบันสังคมศาสตร์ทาทา (TISS) และกำลังศึกษาต่อในระดับมหาบัณฑิตด้วย แต่การศึกษาระดับสูงทั้งหมดนี้ ไม่ได้ช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตให้เขาพ้นจากการเป็นคนเก็บขยะและทำความสะอาดตามถนนหนทางได้แต่อย่างใด
ทั้งนี้ เนื่องจากในบัตรประชาชนของเขาระบุไว้ว่า เขาเป็นคนวรรณะต่ำระดับจัณฑาล กลุ่มที่ยึดอาชีพทำความสะอาดสิ่งสกปรกโสโครกตามท้องถนนและท่อระบายน้ำด้วยมือเปล่า โดยอาชีพนี้จะสืบทอดตามสายเลือดจากพ่อไปสู่ลูก ทั้งยังถูกรังเกียจและเลือกปฏิบัติจากคนทั่วไป สุนิลและคนวรรณะต่ำอีกจำนวนมากจึงไม่สามารถจะหางานอื่นที่ดีกว่านี้ทำได้ แม้จะได้รับการศึกษาสูงก็ตาม “คนทั่วไปมองเราอย่างรังเกียจ เหมือนกับนกแร้งที่คอยเก็บกินซากสกปรก” สุนิลกล่าว
ก่อนหน้านี้ เขาเคยพยายามสมัครเป็นเจ้าหน้าที่ดูแลด้านสวัสดิการของคนวรรณะต่ำ รวมทั้งขอเลื่อนตำแหน่งและเงินเดือนตามวุฒิการศึกษาที่เพิ่มขึ้น แต่ก็ได้รับการปฏิเสธมาโดยตลอด โดยบริษัทเทศบาลมหานครมุมไบซึ่งเป็นนายจ้างปัจจุบันของเขาอ้างว่า ไม่สามารถขึ้นเงินเดือนหรือเลื่อนตำแหน่งให้ได้ เพราะติดขัดปัญหาทางเทคนิคและสุนิลนั้นไม่สามารถสอบผ่านตามคุณสมบัติของตำแหน่งที่เขาสมัคร ไม่ใช่ว่าจะมีการกีดกันเลือกปฏิบัติแต่อย่างใด
อย่างไรก็ตาม สุนิลยืนยันว่า มีการเลือกปฏิบัติเกิดขึ้นแน่นอน โดยก่อนหน้านี้แม้แต่การขอลาไปเรียนต่อก็ถูกขัดขวาง โดยทางบริษัทบอกเขาว่า ไปเรียนก็ไม่ได้อะไรขึ้นมา และเกรงว่าหากอนุมัติให้เขาลาเรียนต่อ คนงานอื่นในตำแหน่งนี้อีกราว 28,000 คนก็จะเอาเป็นแบบอย่างด้วย สุนิลต้องประท้วงทางบริษัทอยู่เป็นเวลานานจึงได้ไปเรียนในช่วงเวลากลางวัน แต่อย่างไรก็ตาม ในช่วงกลางคืนเขาต้องกลับมาทำงานขนขยะไปด้วย
แม้ว่าจะมีกฎหมายต่อต้านการเลือกปฏิบัติต่อคนวรรณะต่ำ และกฎหมายห้ามการจ้างงานคนทำความสะอาดท้องถนนด้วยมือเปล่าแบบนี้แล้ว แต่การบังคับใช้กฎหมายดังกล่าวในอินเดียนั้นหย่อนยานเต็มที บรรดาเทศบาลต่างๆยังคงอาศัยการจ้างงานคนจัณฑาลที่ต้องเก็บขยะและของเสียต่างๆตามท้องถนนแม้แต่อุจจาระด้วยมือเปล่า เพื่อที่จะไม่ต้องจ่ายค่าจ้างแรงงานแพงและเลี่ยงการลงทุนซื้ออุปกรณ์ทำความสะอาดราคาสูง
มีคนถามสุนิลว่า ในเมื่อนายจ้างไม่ยอมขึ้นเงินเดือนหรือเลื่อนตำแหน่งให้เขา เหตุใดจึงไม่ลาออกไปทำงานที่อื่นเสีย ? เขาตอบว่านอกจากอาจต้องเจอกับการกีดกันครั้งใหม่แล้ว เขาจะต้องเสียบ้านสวัสดิการที่อยู่กันมาตั้งแต่รุ่นพ่อของเขาด้วย โดยในเมืองที่อสังหาริมทรัพย์มีราคาแพงลิบลิ่วอย่างมุมไบนี้ การหาบ้านอยู่ไม่ใช่เรื่องง่าย เรื่องนี้เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เขาและเพื่อนร่วมงานวรรณะต่ำคนอื่นๆต้องอดทนกันต่อไป “เทศบาลทำกับเราเหมือนกับทาส” สุนิลกล่าว
